Przyczynienie

art. 362 kodeksu cywilnego, stanowi, że:
„jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron”

Jeśli zostaniesz poszkodowany w wypadku komunikacyjnym, ale zostanie stwierdzone, że przyczyniłeś się do powstania szkody albo zwiększania jej rozmiarów, przysługujące ci odszkodowanie może być zmniejszone.

Siedemnastoletni syn Marii A. pił z kolegami alkohol, a następnie wsiadł do samochodu prowadzonego przez jednego z tych kolegów. Kierowca spowodował wypadek, w wyniku którego syn czytelniczki został ranny. Maria A. dochodzi w imieniu syna odszkodowania z polisy OC sprawcy wypadku. Skarży się, że zakład ubezpieczeń obniżył wysokość przyznanego odszkodowania. Uzasadnił to tym, że syn Marii A. przyczynił się do wypadku. Czytelniczka ma wątpliwości, czy ubezpieczyciel postąpił prawidłowo, skoro jej syn w chwili wypadku nie miał ukończonych 18 lat.

Jeżeli poszkodowany przez swoje zachowanie wpłynął na powstanie albo zwiększenie szkody, musi ponieść tego konsekwencje. Towarzystwo może obniżyć należne odszkodowanie z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, jeżeli osoba poszkodowana przyczyniła się do wypadku (na przykład jechała samochodem nocą bez włączonych świateł) albo do zwiększenia szkody (na przykład odmówiła poddania się leczeniu albo niezbędnej operacji). Żeby zachowanie można było uznać za przyczynienie się do szkody, musi być ono obiektywnie niewłaściwe. Nie dotyczy to więc sytuacji, gdy powoduje się szkodę ratując komuś życie.

Zachowanie poszkodowanego w wypadku komunikacyjnym ocenia się generalnie na podstawie zasad ruchu drogowego. Towarzystwo nie może jednak obniżyć świadczenia tylko dlatego, że zachowanie poszkodowanego było niewłaściwe. Musi mianowicie wykazać, że między tym zachowaniem a szkodą istnieje związek przyczynowy. Na przykład sam fakt, że pieszy w chwili gdy najechał na niego samochód, był nietrzeźwy, nie oznacza przyczynienia się do szkody. Konieczne jest udowodnienie, że nietrzeźwość miała wpływ na powstanie wypadku lub jego rozmiar.

Obniżenie odszkodowania z powodu przyczynienia się do szkody jest niezależne od winy poszkodowanego. Może więc dotknąć osoby, którym winy nie można przypisać z racji wieku albo stanu psychicznego. Odszkodowanie może więc być niższe, gdy osoba, która na przykład została potrącona przez samochód, zachowała się według obiektywnych kryteriów nieprawidłowo, choć jej działanie nie było zawinione.

Nieco inaczej jest w sytuacji, gdy poszkodowany był przewożony (w tym: grzecznościowo) i doszło do zderzenia dwóch pojazdów. Wówczas o przyczynieniu się do wypadku można mówić tylko wtedy, kiedy danej osobie można przypisać winę, czyli wykazać, że powinna ona być świadoma skutków tego, co robi. Jeżeli więc siedemnastolatek pił alkohol z kolegą, po czym wsiadł do prowadzonego przez niego samochodu i doszło do wypadku z winy kierowcy, to pasażer przyczynił się do powstania szkody (czyli też ponosi odpowiedzialność za to, że odniósł obrażenia).

Zasady takie stosuje się wyłącznie przy ubezpieczeniach OC (podstawa prawna: art. 362 kodeksu cywilnego). Nie dotyczą one likwidacji szkód z polisy autocasco ani następstw nieszczęśliwych wypadków.

Autor: Regina Skibińska
Rzeczpospolita z dnia 23.12.2004r. numer 301

 

Potrzebujesz porady i pomocy – zadzwoń 535-422-330

Nasz Przedstawiciel Jolanta Bartosz 535-422-330